KDV tevkifatı oranları ve kodları: hangi işte hangi oran?

Tevkifatlı faturayı kesmeye karar verdiniz; alıcı tevkifat yapıyor, iş de kapsamda. Fatura programı bir liste açar: 601, 602, 603… Her satırda uzun bir iş tanımı ve bir oran. Hangisini seçeceğiniz faturanın tutarını doğrudan değiştirir.

Bu yazıda tevkifat kodlarının ne işe yaradığını, sık karşılaşılan kodları ve oranlarını, oto servisi ilgilendiren durumları ve doğru kodu seçmenin yolunu anlatıyoruz. Tevkifatın kendisini önce okumak isterseniz Tevkifatlı fatura nedir? yazımızla başlayabilirsiniz.

Kısaca:

• Tevkifat oranı işin türünden gelir; her işin GİB listesinde bir kodu vardır.
• Oto servisin en sık kodu 603'tür: taşıtların bakım ve onarımı, oran 7/10.
• Listede karşılığı olmayan bir iş çoğunlukla tevkifat kapsamında değildir.

Tevkifat kodu nedir?

Tevkifat kodu, tevkifata giren her iş türünün GİB'in e-Belge listesindeki numarasıdır. Kod, işin hangi tevkifat kapsamına girdiğini ve KDV'nin ne kadarının alıcı tarafından beyan edileceğini gösterir.

e-Fatura ve e-Arşiv faturada tevkifat oranı tek başına yazılmaz; oran bu koddan gelir. Kodu yanlış seçerseniz faturadaki tevkifat tutarı da yanlış olur.

• 6 ile başlayan kodlar: Kısmi tevkifat. KDV'nin bir payını alıcı beyan eder.
• 8 ile başlayan kodlar: Tam tevkifat. KDV'nin tamamını alıcı beyan eder.

Tevkifat oranları nasıl okunur?

Tevkifat oranı onda bir cinsinden yazılır ve KDV'nin kaçta kaçının alıcıya kaldığını gösterir. 9/10 oranında KDV'nin onda dokuzunu alıcı, onda birini satıcı beyan eder.

Oran	Alıcının beyan ettiği	Satıcıya ödenen KDV
2/10	KDV'nin %20'si	KDV'nin %80'i
3/10	KDV'nin %30'u	KDV'nin %70'i
4/10	KDV'nin %40'ı	KDV'nin %60'ı
5/10	KDV'nin %50'si	KDV'nin %50'si
7/10	KDV'nin %70'i	KDV'nin %30'u
9/10	KDV'nin %90'ı	KDV'nin %10'u

Oran arttıkça satıcının tahsil ettiği KDV azalır. 9/10'luk bir işte satıcı KDV'nin yalnız onda birini alır.

Sık kullanılan tevkifat kodları ve oranları

Aşağıdaki tablo GİB listesinde en sık karşılaşılan kısmi tevkifat kodlarını gösterir. Liste ve oranlar zaman içinde değişebilir; fatura keserken güncel listeye ve e-Fatura mevzuatına bakın.

Kod	İş	Oran
601	Yapım işleri ve bunlarla birlikte verilen mühendislik-mimarlık hizmetleri	4/10
602	Etüt, plan-proje, danışmanlık, denetim	9/10
603	Makine, teçhizat, demirbaş ve taşıtların tadil, bakım ve onarımı	7/10
604	Yemek servisi	5/10
606	İşgücü temini	9/10
607	Özel güvenlik	9/10
612	Temizlik	9/10
614	Servis taşımacılığı	5/10
615	Baskı ve basım	7/10
616	Diğer hizmetler	5/10
624	Yük taşımacılığı	2/10
625	Ticari reklam	3/10
627	Demir-çelik ürünlerinin teslimi	5/10

Tablodaki her kodun yanında, listede tebliğdeki bölüm numarası da yazar. Kodun kapsamından emin değilseniz o bölümü okuyun ya da mali müşavirinize sorun.

Oto servisi hangi kodlar ilgilendirir?

Oto servisin satış tarafında en sık karşılaşılan kod 603'tür: taşıtların bakım ve onarımı, oranı 7/10. Belirlenmiş alıcı sayılan bir kurumun ya da firmanın aracına bakım yaptığınızda faturaya bu kod uygulanır.

Diğer durumlar daha seyrektir ama karşınıza çıkabilir:

• Araç kaplama ya da reklam işleri: Serviste yapılan araç giydirme gibi işler reklam hizmeti sayılırsa 625 gündeme gelebilir.
• Hurda satışı: Hurda parça ve metal satışında genel kural KDV Kanunu'nun 17. maddesindeki istisnadır; istisnadan vazgeçilmişse tevkifat kodları devreye girer. Hurda satıyorsanız uygulamayı mali müşavirinizle netleştirin.
• Alış tarafı: Tevkifat yükümlüsü bir alıcıysanız, aldığınız temizlik, güvenlik ya da taşıma hizmetlerinde tevkifatı siz yaparsınız.

Doğru kod nasıl seçilir?

Doğru kodu seçmek için önce faturadaki işin tebliğde hangi başlığa girdiğini bulursunuz, sonra alıcının o başlıkta tevkifat yapmakla yükümlü olup olmadığına bakarsınız.

1. İşi tanımlayın

Faturada ne satıyorsunuz: bir hizmet mi, bir mal teslimi mi? Hizmetse hangi tür: bakım-onarım mı, taşıma mı, danışmanlık mı?

2. Listedeki karşılığını bulun

İşin GİB listesindeki kodunu bulun. Birden fazla koda benziyorsa, tebliğde her kodun yanında yazan bölümü okuyun.

3. Alıcıyı kontrol edin

Bazı kodlarda yalnız belirlenmiş alıcılar, bazılarında KDV mükellefi olan tüm alıcılar tevkifat yapar. Alıcının durumu bu iki gruptan birine uymuyorsa tevkifat uygulanmaz.

4. Alt sınırı kontrol edin

Kısmi tevkifat, KDV dahil tutarı yılın alt sınırını aşan işlemlerde uygulanır. Sınırın altındaki faturada tevkifat yoktur.

5. Kararı kaydedin

Aynı alıcıya düzenli iş yapıyorsanız seçtiğiniz kodu bir yere not edin; her faturada aynı soruyu yeniden sormak zorunda kalmazsınız.

"Diğer" kodu ne zaman kullanılır?

Listede "diğer hizmetler" (616) ve "diğer teslimler" (626) gibi genel kodlar da vardır. Bunlar yalnız tebliğde açıkça sayılan ama listede kendine ait bir kodu olmayan işler içindir; "uygun kod bulamadım" diye seçilmez.

İşinizin listede karşılığını bulamıyorsanız büyük ihtimalle o iş tevkifat kapsamında değildir. Emin olmadan genel kodla tevkifat uygulamak, alıcının da sizin de beyannamenizi yanlış yapar.

Sık yapılan hatalar

• Oranı ezberden yazmak. Oran koddan gelir; kodu seçmeden oran girilmez.
• Benzer iş tanımlarını karıştırmak. Servis taşımacılığı (5/10) ile yük taşımacılığı (2/10) farklı kodlardır.
• Genel kodu kolay yol saymak. "Diğer" kodları yalnız tebliğde sayılan işler içindir.
• Listeyi güncel tutmamak. Oranlar ve kapsam zaman içinde değişir; eski bir tabloya güvenmeyin.
• Alıcının kararını sormamak. Alıcının muhasebesi farklı bir kod bekliyorsa ödeme gecikir. Kodu kesimden önce birlikte netleştirin.

Coudy'de tevkifat kodları

Coudy Garage'da ve Coudy Accounting'de fatura kesilirken tevkifat kodu GİB listesinden seçilir; oran koddan gelir ve tevkif edilen KDV her satırda hesaplanır. Listede kısmi tevkifat kodları (601–627) vardır; tam tevkifat kodları ve "diğer" (650) kodu bugün listede yoktur.

Düzenli iş yaptığınız kurum ve firmalar için tevkifat kodunu cari kartına bir kez yazarsınız; o cariye açılan her fatura bu kodla gelir. Tevkifat yaptığınız alış faturaları da aynı kodlarla girilir. Ayrıntılar için Fatura ve e-Fatura sayfasına bakabilirsiniz.